Hôm đóng hộp cuối, mình để lại hầu hết nội thất trong căn hộ cũ, chỉ đem theo một chiếc ghế bố bọc mây đan của ba, cái bàn gỗ mít sờn viền, và tấm thảm dệt tay bạc phếch. Trong khi nhà thầu nội thất liên tục hỏi hoài sao anh chị không sắm mới toàn bộ để đồng nhất. Tôi cười, nói thật rằng là khi nghiên cứu nội thất biệt thự cao cấp, tôi nhận ra một điều mà 12 năm hành nghề thiết kế nhà cao cấp tôi vẫn hay nói với chủ nhà nhưng mà bản thân lại quên mất.
Món đồ đắt nhất trong biệt thự lại là thứ mình ngồi ít nhất
Chiếc sofa da Ý 680 triệu đồng chính là món mình đặt theo bản vẽ, đo đạc kỹ càng từng cm một. Độ sâu đệm 95cm, chiều cao tựa lưng 72cm, tôi tính toán để cả gia đình nằm xem phim được. Nhưng mà 8 tháng sống thực tế, cả nhà chỉ ngồi vài ba lần. Con nhỏ leo lên là tuột chân bởi đệm quá sâu, mẹ tôi đứng dậy phải vịn thành ghế mới dậy nổi. Điều buồn cười là chiếc ghế bố mây ba chỉ cao 38 phân, thấp hẳn, thế mà mọi người ngồi cái thấp ấy. Sáng nào cũng thế, mẹ ngồi ghế mây, con gái ngồi ghế mây, và cái sofa 680 triệu nằm im lìm như là một tác phẩm để trưng bày.
Ba thứ đã cũ tôi mang theo và nguyên do chẳng thể đổi được
Cái ghế xếp mây của bố có vết cháy thuốc lá ngay tay vịn. Bố mình qua đời cách đây hai năm, và lần nào chạm vào vết cháy đó, mình nhớ lại ông ngồi ngoài hiên hút một điếu rồi nói chuyện một mình. Chiếc bàn gỗ mít 1m4 mang vết dao thái bánh chưng ngày Tết hằn sâu xuống mặt gỗ. Tấm thảm đan tay mình mua ở chợ phiên Hà Giang năm 2015, lúc ấy mình đang đi khảo sát một dự án homestay tại Đồng Văn. Mình đặt ghế xếp ngoài hiên phòng khách, đặt bàn gỗ mít làm bàn ăn chính bởi mẹ nói ngồi bàn này nhớ nhà cũ, và trải tấm thảm trong lối vào phòng đọc sách. Khách đến nhà thì phản ứng theo hai kiểu: một số khen ấm cúng, một nửa hỏi sao không bỏ vào kho cho gọn gàng.
Sự đồng nhất là một cái bẫy bán hàng chứ không phải chuẩn mực sống
Đơn vị thi công gửi danh mục với 4 bảng màu phối sẵn theo phong cách Indochine, kèm một file 3D trông bắt mắt. Tôi từ chối thẳng thắn. Nói thẳng thì họ không sai, đồng bộ thì dễ bán hơn, dễ nghiệm thu hơn, dễ chụp hình hơn. Nhưng đồng bộ cũng dễ biến một căn nhà thành showroom. Tôi giữ sự lệch tông, và đây là chuyện đã diễn ra tại phòng khách: 3 chất liệu gỗ khác nhau nằm cạnh nhau — mít làm cái bàn, sồi làm kệ sách, gụ làm khung cửa. Chiều muộn, khi nắng xiên qua khung cửa hắt vào, ba chất liệu gỗ ăn khớp với nhau một cách mà không bảng màu nào mô phỏng được. Sau lúc nhận ra điều này, mình cắt bỏ tầm 40 phần trăm ngân sách nội thất ban đầu — phần ấy vốn dùng mua thêm một bộ bàn ghế mới và mấy đèn trang trí mà tôi chắc sẽ không dùng tới.
Nhìn lại một năm nhìn lại căn nhà này đang kể chuyện gì
Sáng thứ bảy, mẹ ngồi ghế xếp phơi nắng ngoài hiên, con gái học bài trên bàn gỗ mít, tấm thảm cũ bị dính nước cam và tôi chẳng buồn giặt. Giả sử mọi thứ đều mới tinh, ngôi nhà sẽ im lặng như một showroom và tôi sẽ sợ đứa con làm xước một vết nào đó. Ngôi nhà không nói gì về gia đình mình hết. Còn bây giờ, từng vết trầy, từng vệt ố, từng miếng bong đều có một chuyện kèm theo. Nếu bạn đang chuẩn bị thi công nội thất biệt thự, lời khuyên cụ thể của tôi là hãy giữ lại ít nhất một món đồ mang dấu vết thuộc về gia đình anh chị trước khi giao chìa khóa cho bất cứ nhà thầu nào. Hỏi thật câu hỏi nhé — món đồ nào trong nhà bạn sẽ không đời nào thay?