Tối đầu tiên dọn về nhà mới, cả nhà tôi rủ nhau ra ngồi ở bàn ăn suốt gần hai tiếng đồng hồ, trong khi cái phòng khách 60m2 bày sofa da Ý với đèn chùm pha lê trông đẹp thật nhưng ngồi vào cứ thấy như đang đợi ai đó đến phỏng vấn mình. Tôi năm nay 47 tuổi, làm logistics, vừa hoàn thiện căn biệt thự song lập 400m2 ở Quận 9 sau 14 tháng xây dựng, đích thân duyệt từng bản vẽ nội thất cùng với kiến trúc sư. Thế mà tối hôm đó, nơi dễ chịu nhất lại là chiếc bàn ăn dài 2m4, chứ chẳng phải cái phòng khách mà tôi đã dồn vào hơn nửa tỷ đồng. Khi bắt đầu tìm hiểu thi công nội thất biệt thự hiện đại, tôi cứ nghĩ đẹp là đủ rồi.
Cái sofa 300 triệu ngồi được vỏn vẹn mười lần trong năm đầu
Phòng khách nhà tôi rộng đúng 60m2, dạng chữ nhật kéo dài 8m, rộng 7,5m. Tôi chọn bộ sofa da bò Ý bốn chỗ, giá ba trăm triệu, kê quay thẳng về cái TV 85 inch treo tường. Khoảng giữa hai bên sofa là 4,5m, nên người ngồi đầu này muốn nói với ai đầu kia thì phải nói lớn, và muốn ngồi cạnh nhau thì vướng cái tay vịn to đùng. Nói thẳng, chẳng ai chịu ngồi cạnh nhau trên chiếc sofa đó. Kiến trúc sư của tôi, anh Hùng, từng cảnh báo trước khi ký bản vẽ: "Anh xem lại, không gian này đẹp khi chụp hình, nhưng gia đình anh ngồi ở đây?" Tôi bỏ qua vì tin vào mẫu thiết kế trên tạp chí nội thất. Mười hai tháng đầu sống trong nhà này, không gian đó tiếp đúng ba cặp khách. Còn lại, cả nhà tôi ăn ở bếp hoặc vào phòng ngủ xem. Nói cách khác, mỗi lần đặt lưng xuống sofa hóa tốn 30 triệu một lần ngồi.
Điều tôi tính sai không phải mét vuông mà là nếp sống
Tháng thứ chín, tôi ngồi lại hai tuần ghi nhật ký sinh hoạt cả nhà. Con số làm tôi sốc: 80% thời gian tụ tập thực sự diễn ra ở bàn ăn bếp dài 2m4 và khu vực cầu thang, chứ không phải phòng khách. Sáng, vợ tôi ngồi đó nhâm nhi cà phê, đứa con đang tuổi teen vừa ăn sáng vừa lướt điện thoại, tối đến thì mọi người quây quanh bàn làm bài, hàn huyên. Phòng khách 60m2 thì chỉ có người qua lại. Người Việt nói chung hay tụm ở bếp và lối đi chung, tôi để ý điều đó ở mọi căn nhà tôi từng đến. Hồi ở căn nhà cũ 120m2 bên Bình Thạnh, cả nhà tôi ngồi bệt trên sàn gỗ quanh cái bàn trà thấp lè tè, chật nhưng ấm. Sang nhà mới rộng gấp ba lần, thì mất cái gần gũi đó. Từ bài học này, tôi nghĩ ai chuẩn bị chốt layout nên dựng một bảng thống kê giờ sinh hoạt từng khu vực trong hai tuần, đánh dấu rõ gia đình ngồi đâu bao lâu, rồi mới quyết định bố trí. Chớ sao chép bố cục biệt thự mẫu trên mạng, vì nhà mẫu đâu có sinh sống như gia đình mình.
Tôi đập bỏ tấm vách thạch cao ngăn bếp và sảnh
Tháng thứ mười ba, tôi chốt đập lại. Tháo bỏ vách thạch cao ngăn bếp và phòng khách, hạ trần khu tiếp khách xuống 2,7m cho gần gũi, dời sofa thành dạng chữ L ôm lấy bàn trà tròn đường kính 1m, thêm ổ cắm và đèn đọc sách bên từng chỗ ngồi. Sofa cũ tôi đẩy lại được 90 triệu, thêm vào một trăm tám mươi triệu và 3 tuần thi công. Ảnh trước sau thì nhìn thấy rõ nhất: trước kia là một khoảng trống lạnh với bốn người ngồi cách nhau, sau là chiếc sofa chữ L thấp bên bàn tròn, ánh đèn vàng và cái bàn bếp nối thẳng ra. Con số đáng nhất với tôi: trước trung bình mỗi tối đúng không người ngồi phòng khách, giờ là 3-4 người mỗi tối. Vợ tôi bảo câu tôi nhớ mãi: "Nhà sửa cái vách đó đúng hơn sắm thêm ba món đồ". Điều buồn cười là cái tấm vách đó ban đầu tốn có mười hai triệu, thế mà bao nhiêu quyết định lớn của tôi bị nó chia cắt.
Món đồ đẹp nhất là món khiến người ta thích ngồi lâu hơn
Qua mười bốn tháng và một lần đập lại, tôi đúc kết mấy nguyên tắc thực dụng. Ghế phải có tựa tay đủ bề để đặt ly nước, bàn phải thấp hơn đầu gối khi ngồi, ánh sáng vàng 2700K chứ không trắng lạnh 6000K, thảm dày để chân đất vẫn dễ chịu. Bộ bàn gỗ óc chó 90 triệu ở bàn bếp là nơi tốn nhiều thời gian gia đình nhất, còn đèn chùm pha lê 120 triệu ở phòng khách thì chỉ để ngắm lúc đi ngang qua. Tôi từng hãnh diện khoe chiếc đèn đó với ai đến chơi, nhưng thật tình, nó chẳng giữ được người nào ngồi lại thêm năm phút nào. Bây giờ tôi đo món đồ bằng số giờ sử dụng thực tế, chứ không phải bằng giá hay độ lung linh trong cuốn catalogue. Nếu đang sắm nội thất cho một căn biệt thự, bạn thử áp dụng một việc đơn giản: tối nay, ngồi ở phòng khách nhà mình hai tiếng xem có ai rủ ngồi cùng không. Nếu không có ai, có thể bạn đang bày đồ cho tạp chí ngắm, chứ đâu phải cho nhà mình sống.